Düsseldorf - Amok, 2022;

Amok - pierwsze pełnowymiarowe wydawnictwo studyjne śląskiej formacji elektroniczno-rockowej, Düsseldorf, założonej pod koniec lat 80. w Katowicach przez dwóch ex muzyków śląskiego zespołu nowej fali Nowy Horyzont, Adama Białonia (śpiew) oraz Adama Radeckiego (syntezatory, programowanie, automat perkusyjny). Inspiracją dla wczesnej twórczości Düsseldorfu były kultowe formacje brytyjskie i niemieckie wykonujące muzykę syntezatorową, jak Kraftwerk, Depeche Mode, Cabaret Voltaire czy Tangerine Dream. Z czasem muzyka zespołu zaczęła coraz bardziej skręcać w rejony industrialne oraz w stylistykę EBM inspirowaną twórczością formacji Deutsch Amerikanische Freundschaft (D.A.F.), Front 242, Nitzer Ebb czy Front Line Assembly, dzięki czemu Düsseldorf stał się jednym z polskich pionierów nurtu EBM. Zespół przed dużą publicznością debiutował w 1989 roku na kultowym festiwalu FMR Jarocin. Muzycy organizowali również happeningi tematyczne, wypuszczali ulotki. W 1992 roku skład formacji opuścił Adam Białoń, który powrócił do reaktywowanego zespołu Nowy Horyzont. Miejsce wokalisty zastąpił Marcin Jasiński, zaś styl muzyczny Düsseldorfu ewoluował w kierunku rocka industrialnego i techno. Ostatecznie formacja rozwiązana została w 1993 roku pozostawiając po sobie wydaną w 1990 kasetę Düsseldorf, która dotąd nie doczekała się wznowienia za żadnym nośniku.
   W 2011 roku Adam Białoń i Adam Radecki ponownie zwarli szyki pod szyldem Düsseldorf reaktywując zespół, który związał się z niezależną warszawską wytwórnią, Requiem Records, nakładem której ukazały się dwa albumy kompilacyjne, 1989-1993 (2011) i Aŭskulti (2017), oraz jedno wydawnictwo koncertowe, Live Re/Actions (2016). Formacja grała przede wszystkim koncerty, prezentując swój klasyczny repertuar w uwspółcześnionych aranżacjach, jak i premierowe kompozycje. Jej skład wspierał jeden ze śląskich pionierów sceny techno, Mirosław Matyasik, najbardziej znany z dubstepowego projektu, C.H. District. W 2017 roku w trakcie koncertów zespół wspierał żywy perkusista, Jacek Sokołowski, znany z występów w formacjach Rigor Mortiss i That’s How I Fight, dzięki czemu forma muzyczna Düsseldorfu nabrała bardziej organicznego, czy wręcz rockowego wymiaru. Choć Düsseldorf pracował nad swoim debiutanckim albumem roboczo zatytułowanym Bunker Musick, latem 2018 roku po wewnętrznych nieporozumieniach skład zespołu opuścił Adam Białoń, zaś premierowy materiał nigdy nie ujrzał światła dziennego, za wyjątkiem utworu Führerbunker (prawdopodobnie piosenka Nie Uciekaj również miała znaleźć się w setliście tego wydawnictwa). Adam Radecki pod pseudonimem Tom Axer kontynuował działalność Düsseldorfu, będąc jedynym muzykiem formacji, która zagrała szereg koncertów. Wcześniejsza współpraca z Jackiem Sokołowskim zaowocowała pomysłem połączenia syntezatorowego instrumentarium z żywą sekcją perkusji. Perkusista na stałe wszedł do składu zespołu, który na koncertach prezentował głównie instrumentalne oblicze rocka elektronicznego. W 2020 roku Düsseldorf związał się z gdańską niezależną wytwórnią, Zoharum, co zaowocowało pomysłem na nagranie zupełnie premierowego materiału, choć pomysł wydania albumu Bunker Musick wcale nie został zarzucony. Prace nad nowym wydawnictwem trwały między styczniem a marcem 2022 roku w studiu Atem w Chorzowie oraz w studiu Hagal w Warszawie. Premiera wydawnictwa Amok miała miejsce 27 czerwca 2022 roku nakładem wytwórni Zoharum.
   Album otwiera kompozycja Ockham's Razor z połamanym, jazz rockowym tempem żywej sekcji perkusyjnej, subtelną i miękką syntezatorową sekcją basową tworzącą zapętloną linię basu wspartą krótkimi syntezatorowymi akordami basowymi układającymi się w płytko zapętloną i urywaną linię basu w podkładzie, krótkimi, nisko i chropowato brzmiącymi przeciągnięciami syntezatorowymi, na które nachodzą chłodne, wysoko-tubalnie i chropowato brzmiące przeciągnięcia klawiszowe oraz chłodne i wysoko brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, miękkim, zapętlonym i nisko-tubalnie brzmiącym pulsem sekwencerowym, chłodną i wysoko brzmiącą solówką klawiszową podszytą chłodnym, wysokim, gładkim i wysmukłym brzmieniem klawiszowym tworzącą zapętlenia bądź krótkie przeciągnięcia, chłodną solówką klawiszową o wysokim i chropowatym bądź gładkim brzmieniu riffu gitarowego układającą się w silnie rozmytą linię melodii, oraz następującym z czasem dynamicznym, miękkim i wysoko-tubalnie brzmiącym pulsem sekwencerowym. W drugiej połowie utworu, bliżej jego końcowej fazy, struktura muzyczna minimalizuje się wytracając partie klawiszowe i sekwencerowe, pojawia się za to miękki, dynamiczny, równomierny i tubalnie brzmiący puls sekwencerowy, w tle słychać jest subtelne, chłodne, piszcząco i wysmukle brzmiące przeciągnięcia klawiszowe przypominające dźwięki zakłóceń nagłośnienia. Po pewnym czasie miękki, dynamiczny, równomierny i tubalnie brzmiący puls sekwencerowy ustaje, struktura muzyczna powraca do swojej zasadniczej formy, warstwa muzyczna poszerza się o chłodną, wysoko, chropowato, miękko-zgrzytliwie i retrospektywnie brzmiącą solówkę klawiszową o gwizdkowym zabarwieniu dźwiękowym tworzącą silnie rozmytą i nieskładną linię melodii, utrzymująca połamane, jazz rockowe tempo żywa sekcja perkusyjna zatrzymuje się, warstwa muzyczna ponownie poszerza się o dynamiczny, równomierny i wysoko-tubalnie brzmiący puls sekwencerowy, w podkładzie następuje kołyszący się basowy puls sekwencerowy wsparty subtelnymi i krótkimi syntezatorowymi akordami basowymi układającymi się w płytko zapętloną linię basu, sekcję rytmiczną zastępuje subtelna i miękka partia werbla automatu perkusyjnego utrzymująca płytko zapętloną rytmikę uderzenia.
   Ścieżka A Curse prezentuje dynamiczne, trip hopowo-rockowe tempo sekcji perkusyjnej (częściowo elektronicznej) okresowo wspartej dodatkową partią werbla utrzymującą dynamiczne, bojowe i płytko zapętlone tempo uderzenia, występujący dopiero w drugiej połowie utworu chropowato brzmiący i rozmiękły basowy puls sekwencerowy w podkładzie, chłodne partie klawiszowe o brzmieniu glockenspiel układające się w dynamiczną i płytko zapętloną linię melodii przecinaną chłodnymi, krótkimi, wysoko i retrospektywnie brzmiącymi akordami klawiszowymi oraz wspartą dźwiękiem terkotu zabytkowego mechanizmu zegarowego, nisko, archaicznie i chropowato brzmiącą solówkę klawiszową tworzącą zapętloną i rozmytą linię melodii, oraz nisko i chropowato brzmiącą partię syntezatorową układającą w tę samą zapętloną i rozmytą linię melodii, za którą częściowo podąża również subtelna, chłodna i wysoko brzmiąca solówka klawiszowa. W tle słychać jest syntezatorowe efekty echo-szumu, przeciągnięcia gładko brzmiącego syntezatorowego szumu, następującą po sobie wsamplowaną, wysoko i męsko brzmiącą wypowiadaną frazę ,,stuk" (niekiedy poddaną efektowi wibracji), wysoko i wokalicznie (obojniaczo) brzmiącą wibrację syntezatorową, podbite efektem echa dźwięki uderzeń, krótkie i atonalnie (szumiąco) brzmiące partie klawiszowe układające się w dynamiczną i płytko zapętloną linię melodii, wsamplowaną, powtarzaną po trzy razy, męsko brzmiącą wypowiadaną frazę brzmiącą jak ,,tu masz" (lub ,,too much"), oraz krótko przeciągnięte syki syntezatorowe. Tom Axer wypowiada frazy: ,,puls" poddaną efektowi zwielokrotnionego echa, ,,rytm" oraz poddaną efektowi echa frazę ,,chaos", którą muzyk wypowiada szorstkim głosem. W drugiej połowie kompozycji tworzące dynamicznie i płytko zapętloną linię melodii chłodne partie klawiszowe o brzmieniu glockenspiel zmieniają swoje brzmienie na futurystyczno-dzwonkowe, pojawiają się subtelne, chłodne, wysoko i gładko brzmiące zapętlenia klawiszowe, dalej następuje chłodna i smyczkowo brzmiąca partia klawiszowa tworząca silnie rozmytą linię melodii. W końcowej fazie ścieżki warstwa muzyczna minimalizuje się wyłącznie do chłodnych i krótkich partii klawiszowych o futurystyczno-dzwonkowym brzmieniu układających się w dynamiczną i płytko zapętloną linię melodii wspartą chłodnymi, krótkimi, wysoko i retrospektywnie brzmiącymi partiami klawiszowymi, przy jednoczesnym pojawieniu się chłodnej partii klawiszowej o gładkim, futurystycznym i wysokim brzmieniu przypominającym dźwięk zakłóceń radiowych na wysokich falach częstotliwości, tworzącej chaotyczną i zapętloną linię melodii. Tom Axer niczym mantrę szorstkim, poddanym efektowi echa głosem powtarza frazę ,,chaos".
   Utwór Ectoplasm opiera się na standardowym, jednostajnym i mechanicznym tempie elektronicznej sekcji perkusyjnej, krótkich i retrospektywnie brzmiących syntezatorowych akordach basowych układających się w płytko zapętloną linię basu przecinaną retrospektywnie brzmiącymi, równomiernymi i dynamicznymi basowymi pulsami sekwencerowymi oraz czasami wspieraną krótkimi, szerokimi, nisko, retrospektywnie i chropowato brzmiącymi partiami syntezatorowymi tworzącymi krótką i zapętloną linię melodii w podkładzie, chłodnej i przestrzennie brzmiącej partii klawiszowej układającej się w silnie rozmytą linię melodii, chłodnej partii klawiszowej o rozległym, smyczkowo-przestrzennym brzmieniu tworzącej silnie rozmytą linię melodii, chłodnej, smyczkowo-przestrzennie brzmiącej partii klawiszowej układającej się w silnie rozmytą linię melodii, krótkich, wysoko, archaicznie, chropowato i niemal atonalnie brzmiących partiach klawiszowych układających się w płytko zapętloną linię melodii, chłodnych, krótkich, miękkich, wysoko i chropowato brzmiących partiach klawiszowych tworzących płytko zapętloną linię melodii, chłodnej, wysoko i retrospektywnie brzmiącej solówce klawiszowej układającej się w rozmyte linie melodii, chłodnej, wysoko, gładko, gwiżdżąco i lekko wysmukle brzmiącej solówce klawiszowej tworzącej krótkie i rozmyte linie melodii, chłodnej, wysoko, retrospektywnie, gwiżdżąco i twardo wibrującej solówce klawiszowej układającej się w rozmytą linię melodii, oraz subtelnych, chłodnych, płytkich i wysoko brzmiących zapętleniach klawiszowych. Warstwę muzyczną uzupełniają szumiąco-metalicznie brzmiące efekty partii talerza perkusyjnego oraz subtelne, ale rozległe i atonalnie brzmiące efekty syntezatorowe. Tom Axer lekko zachrypniętym, ale łagodnym głosem wykonuje poetycką deklamację. To najlepszy moment wydawnictwa.
   Gestalt (Part II) to numer z połamanym tempem żywej sekcji perkusyjnej, równomiernymi i dynamicznymi basowymi pulsami sekwencerowymi niekiedy wspartymi dynamicznymi, równomiernymi i retrospektywnie brzmiącymi basowymi pulsami sekwencerowymi w podkładzie, chłodną solówką klawiszową o wysokim, niekiedy chropowatym brzmieniu riffu gitarowego tworzącą silnie rozmytą linię melodii bądź zapętloną i rozmytą linię melodii, chłodnym, miękkim, zapętlonym i wysoko brzmiącym pulsem sekwencerowym, chłodnymi, krótkimi i wysoko brzmiącymi partiami klawiszowymi układającymi się w równomierne i luźne arpeggio, oraz subtelną i chłodną przestrzenią. W tle występują wsamplowane, damsko bądź obojniaczo brzmiące wypowiadane sentencje w języku angielskim.
   Finałową część albumu stanowią dwie ścieżki pochodzące z koncertu Düsseldorfu w klubie WCK w Warszawie z grudnia 2021 roku. Pierwszą pozycją z prezentowanego setu jest kompozycja Ostwall (Live), wprost odwołująca się do twórczości z lat 80. formacji Tangerine Dream oraz stylu niemieckich wykonawców wywodzących się ze Szkoły Berlińskiej. Sekcja perkusyjna utrzymuje standardowe i jednostajne tempo, podkład dopiero w drugiej połowie utworu wypełnia lekko spowolniony i równomierny basowy puls sekwencerowy. Warstwę muzyczną tworzą chłodne, krótkie, wysoko i retrospektywnie brzmiące partie klawiszowe tworzące jednorazowo występujące krótkie i luźne arpeggio, chłodne, krótkie, miękkie i wysoko brzmiące partie klawiszowe układające się w płytko zapętloną linię melodii, chłodne, krótkie, twardo wibrujące, wysoko i retrospektywnie brzmiące wstawki klawiszowe, krótkie, twardo wibrujące, ale delikatne i atonalnie brzmiące wstawki syntezatorowe, chłodne, krótkie, wysoko, lekko matowo i retrospektywnie brzmiące partie klawiszowe tworzące płytko zapętloną linię melodii, chłodne, krótkie, wysoko, gładko i retrospektywnie brzmiące partie klawiszowe często podbite krótkimi, twardo wibrującymi, wysoko i retrospektywnie brzmiącymi akordami klawiszowymi układające się w płytko zapętloną linię melodii, chłodne wstawki suchego i lekko wibrującego dzwonka poddanego efektowi echa, krótko występujące przeciągnięcia chłodnych i dzwonkowo brzmiących partii klawiszowych, chłodne, krótkie i miękkie partie klawiszowe o wysoko-tubalnym brzmieniu gitarowym tworzące płytko zapętloną linię melodii, chłodna, wysoko i wokalicznie (damsko) brzmiąca solówka klawiszowa układająca się w silnie rozmytą linię melodii, chłodna, wysoko, retrospektywnie i gładko brzmiąca solówka klawiszowa o fletowym zabarwieniu dźwiękowym przyjmująca również wysoko-tubalnego rejestru dźwiękowego tworząca silnie rozmyte linie melodii, chłodne, długie, wysoko, nawołująco i wokalicznie (damsko) brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, chłodna i wysoko brzmiąca solówka klawiszowa układająca się w rozmyte linie melodii, oraz wysoko-tubalnie i chropowato brzmiące przeciągnięcia klawiszowe. W drugiej połowie numeru warstwa muzyczna ulega zmianie w postaci chłodnej, wysoko i retrospektywnie brzmiącej solówki klawiszowej oraz chłodnej, wysoko i organowo brzmiącej solówki klawiszowej, które razem tworzą stale zapętloną linię melodii, dalej utrzymująca standardowe i jednostajne tempo sekcja perkusyjna wycisza się i wreszcie ustaje, pojawia się chłodna, krótko przeciągnięta, wysoko-tubalnie, retrospektywnie i gładko brzmiąca solówka klawiszowa układająca się w luźną, płytko zapętloną i chwytliwą linię melodii. W warstwie muzycznej w zależności od fazy ścieżki występują liczne dodatki, takie jak krótkie, sycząco brzmiące efekty syntezatorowe, syntezatorowe wstawki echo-szumu, dyskretne, chłodne, krótkie, wysoko i gładko brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, przeciągnięte, szorstko i atonalnie brzmiące efekty syntezatorowe, syntezatorowe efekty echo-szumu, przeciągnięcia szumu syntezatorowego, długie przeciągnięcie klawiszowe o piszczącym i wysmukłym brzmieniu, chłodne, bardzo krótkie, wysmukle i dzwonkowo-futurystycznie brzmiące partie klawiszowe tworzące rozległe wstawki, szklisto-zgiełkliwie brzmiące efekty syntezatorowe, kakofonie chrzęstu i rumoru, rozległe syntezatorowe efekty zaszumienia, chłodne, wysoko i matowo brzmiące wstawki klawiszowe przypominające dźwięk turbiny dentystycznej, stukoty pracującej maszyny przemysłowej, krótkie terkoty syntezatorowe, oraz krótkie furkoty syntezatorowe.
   Drugą pozycją pochodzącą z koncertowego setu i zarazem zamykającą setlistę wydawnictwa jest utwór Power of the People (Live), który w rzeczywistości jest wydłużoną i instrumentalną wersją klasycznej piosenki Düsseldorfu - Potęga Ludu. Sekcja perkusyjna utrzymuje jednostajne i utanecznione tempo, sekcja basu w podkładzie jest podwójna, prezentowana w postaci dynamicznego, miękkiego i równomiernego basowego pulsu sekwencerowego oraz twardego, dynamicznego, równomiernego i retrospektywnie brzmiącego basowego pulsu sekwencerowego - w obu przypadkach czasowo zapętlającego się i przeciętego krótkimi, retrospektywnie brzmiącymi syntezatorowymi akordami basowymi tworzącymi krótkie basowe zapętlenie. Warstwa muzyczna składa się z krótkich, blaszano dzwoniących wstawek klawiszowych, wysoko-tubalnie, retrospektywnie i chropowato brzmiącej solówki klawiszowej układającej się w płytko zapętloną linię melodii, chłodnego, równomiernego, dynamicznego, wysoko i retrospektywnie brzmiącego pulsu sekwencerowego, chłodnych, krótkich, wysoko i retrospektywnie brzmiących partii klawiszowych tworzących płytko zapętloną w house'owym stylu linię melodii, chłodnej, wysoko brzmiącej solówki klawiszowej układającej się w zapętloną linię melodii, chłodnego, miękkiego, wysoko, matowo, archaicznie i lekko wysmukle brzmiącego pulsu sekwencerowego, oraz chłodnych, krótkich, wysoko, matowo, archaicznie i lekko wysmukle brzmiących przeciągnięć klawiszowych. W drugiej połowie kompozycji dynamiczny i miękki basowy puls sekwencerowy w podkładzie wspomagany jest przez miękki, dynamiczny i chropowato brzmiący basowy puls sekwencerowy, pojawiają się następujące po sobie krótkie, lekko zapętlone, wysoko, retrospektywnie i metalicznie brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, w tle słychać jest subtelne, krótkie, twarde, archaicznie i wysoko brzmiące partie klawiszowe tworzące house'ową, mechaniczną i płytko zapętloną linię melodii. Z czasem tło wypełnia dyskretna, chłodna i wysoko brzmiąca partia syntezatorowa, utrzymująca dotąd jednostajne i utanecznione tempo sekcja perkusyjna przyjmuje hard rockowej formy oraz zmasowanych uderzeń partii werbla, w podkładzie następuje industrialny, twardy, równomierny i dynamiczny basowy puls sekwencerowy, zaś dotychczasowy dynamiczny i miękki basowy puls sekwencerowy przyjmuje subtelnej formy, w tle występują zaszumione, industrialne efekty syntezatorowe. Na całej długości ścieżki w jej tle słychać jest wsamplowane, męsko i radiowo brzmiące komunikaty w języku angielskim, ale przede wszystkim wsamplowane i poddane lekkiemu efektowi zwielokrotnionego echa dialogi w języku polskim w wykonaniu kultowego polskiego aktora, Janusza Gajosa, zaczerpnięte z polskiego komediodramatu, Ucieczka z kina „Wolność” (1990, reż. Wojciech Marczewski), z czego najważniejszą sentencją, czy nawet mottem przewodnim ścieżki jest ,,(...) te banały o inkwizycji i demokracji zostawmy sobie na razie na inną okazję". Sentencja poprzedza, jak i zamyka cały utwór. Jest to też oczywiste odniesienie do sytuacji politycznej w Polsce rządzonej w tamtym czasie przez złodziei i populistów. Jeszcze po zakończeniu występu, oprócz aplauzu od publiczności, słychać jest wsamplowane, odległe, damsko brzmiące wypowiadane sentencje w języku angielskim.
   Album Amok jest tym wydawnictwem, jakiego fani Düsseldorfu wyczekiwali od czasu założenia zespołu, czyli od 33 lat. Albumowy debiut jest dość daleki nie tylko pod względem czasu powstania formacji, ale także stylistycznie i gatunkowo od tego, co zespół prezentował na przełomie lat 80. i 90. oraz po reaktywacji w 2011 roku, bowiem przez te wszystkie lata Düsseldorf przeszedł wiele muzycznych ewolucji i przeobrażeń. A mimo to wydawnictwo prezentuje wysoki poziom nurtu IDM ocierającego się o rock elektroniczny, w którym można doszukać się odwołań do twórczości legendarnych niemieckich formacji rocka elektronicznego, Tangerine Dream i Ashra, czy solowej twórczości z lat 90. angielskiego instrumentalisty i frontmana kultowego industrialnego zespołu brytyjskiego Cabaret Voltaire, Richarda H. Kirka. Album prezentuje światowy poziom artystyczny, na miarę weteranów polskiej sceny muzyki elektronicznej.

Tracklista:

1 Ockham's Razor 5:43
2 A Curse 8:29
3 Ectoplasm 6:38
4 Gestalt (Part II) 5:13
5 Ostwall (Live) 8:47
6 Power of the People (Live) 9:39

Personel:

Adam Radecki (Tom Axer) – syntezatory, głosy
Jacek Sokołowski – perkusja

Written by, © copyright January 2026 by Genesis GM.