Tuxedomoon - Half-Mute, 1980;

Half-Mute - debiutancki album studyjny kultowej kalifornijskiej formacji eksperymentalnej, Tuxedomoon, nagrywany w grudniu 1979 roku w studiu Audios Amigos w San Francisco, wydany został 15 marca 1980 roku nakładem niezależnej amerykańskiej wytwórni, Ralph Records. Za brzmienie materiału odpowiadał amerykański inżynier dźwięku, Jim Renney.
   Zespół Tuxedomoon został założony w USA w 1977 roku w kalifornijskim San Francisco przez wokalistę, saksofonistę i klawiszowca, byłego członka artystycznej, psychodelicznej grupy teatralno-artystycznej The Angels of Light, Stevena Browna, oraz skrzypka, gitarzystę i klawiszowca, Blaine'a L. Reiningera. Obaj muzycy znali się ze studiów na City College of San Francisco, gdzie studiowali na wydziale muzyki elektronicznej. Był to też czas szczytu popularności punk rocka, który wraz z muzyką elektroniczną, wywarł wpływ na styl i brzmienie formacji zwane "cabaret no-wave". Muzycy wykorzystywali nietypowe jak na ówczesne standardy instrumenty, jak skrzypce elektryczne, czy przetworzone gitary i syntezatory. Partie wokalne na ogół były krzykliwe na wzór stylu punk rockowego. Menedżerem zespołu został Tommy Tadlock, który wcześniej współpracował ze Stevenem Brownem w teatralnej grupie The Angels of Light. Również Tommy Tadlock pomagał muzykom przy dźwięku, stworzył elektroniczne narzędzia, w tym automat perkusyjny Treatment Mountain, udostępnił im także swoje mieszkanie na potrzeby prób muzycznych i dokonywania wczesnych nagrań. Od samego początku muzycy formacji założyli zasadę, iż będą wykonywać muzykę całkowicie inną od pozostałych ówczesnych wykonawców, szczególnie mainstreamowych. Na ich twórczość szczególny wpływ wywierali brytyjski kompozytor i wokalista, ojciec chrzestny muzyki ambient Brian Eno, brytyjski muzyk awangardowo-rockowy David Bowie, amerykański kompozytor muzyki eksperymentalnej i konkretnej John Cage, amerykański kompozytor muzyki filmowej Bernard Herrmann, włoski pianista i kompozytor muzyki filmowej Nino Rota, rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent Igor Strawinski, oraz włoski dyrygent, trębacz, pianista i kompozytor muzyki filmowej Ennio Morricone. W trakcie wczesnych koncertów Tuxedomoon stopniowo zaczął poszerzać swój skład o basistę, Petera Dacherta działającego pod pseudonimem Peter Principle, amerykańskiego aktora chińskiego pochodzenia, wokalistę i artystę wizualnego Winstona Tonga, producenta filmowego Bruce'a Geduldiga, oraz gitarzystę, klawiszowca i wokalistę, Michaela Belfera. Zespół grał liczne koncerty, podczas których łączył muzykę ze spektaklem teatralnym, co przez krytyków muzycznych określane było mianem ,,teatralnego elektronicznego kabaretu". Tuxedomoon w tym okresie często występował obok kultowych wykonawców psychodeliczno-awangardowych, jak Pere Ubu, The Residents, Devo i Cabaret Voltaire. W 1978 roku formacja zadebiutowała singlem Joeboy the Electronic Ghost/Pinheads on the Move, następnie ukazały się wydawnictwa EP, No Tears (1978) i Scream with a View (1979), oraz singiel Stranger/Love/No Hope (1979). Jesienią 1979 roku Tuxedomoon podpisał kontrakt z niezależną kalifornijską wytwórnią Ralph Records, co umożliwiło zespołowi nagranie pełnowymiarowego debiutanckiego albumu studyjnego, jednocześnie jego skład uszczuplił się do podstawowej formy tria, Steven Brown, Peter Dachert oraz Blaine L. Reininger.
   Wydawnictwo otwiera instrumentalna ścieżka Nazca z subtelnym beatem podkładu rytmicznego automatycznej sekcji perkusyjnej utrzymującym tempo uderzenia 2 / 1, równomiernie pulsującą sekcją gitary basowej w podkładzie, chłodnymi, rozległymi, wysoko i archaicznie brzmiącymi przeciągnięciami klawiszowymi, nisko i archaicznie brzmiącą partią syntezatorową wypełniającą tło, oraz partią saksofonu układającą się w jazzowe linie melodii.
   Piosenka 59 to 1 prezentuje jednostajne tempo automatycznej sekcji perkusyjnej wspartej równomiernym tykaniem metronomu, krótkie, masywne i funkowe akordy sekcji gitary basowej tworzące płaską linię basu cyklicznie płytko zapętlającą się i wspartą pojedynczym, miękkim, zapętlonym i funkowym akordem sekcji gitary basowej w podkładzie, chłodne, suche i dzwonkowo brzmiące partie klawiszowe układające się w równomierne arpeggio, przetworzone partie saksofonu tworzące nałożone na siebie i silnie rozmyte linie melodii, oraz wysoko brzmiącą partię saksofonu układającą się w jazzowe, niepokojące i zapętlone bądź rozmyte linie melodii. W pierwszym refrenie partię wokalną finalizuje tubalnie brzmiąca wstawka syntezatorowa. Partia wokalna w wykonaniu Stevena Browna jest łagodna, ale wyraźnie post punkowo zabarwiona. W drugiej połowie utworu w tle słychać jest wypowiadane sentencje w wykonaniu Blaine'a L. Reiningera brzmiące niczym wypowiadane przez krótkofalówkę.
   Pozbawiona sekcji rytmicznej instrumentalna ścieżka Fifth Column charakteryzuje się równomiernie pulsującą i płytko zapętlającą się sekcją gitary basowej bądź krótkimi akordami sekcji gitary basowej układającymi się w luźną i płytko zapętloną linię basu w podkładzie, chłodną, rozległą, wysoko i retrospektywnie brzmiącą partią klawiszową tworzącą silnie rozmytą linię melodii, nisko brzmiącą partią syntezatorową okresowo wypełniającą tło, chłodnymi, krótkimi, miękko wibrującymi, wysoko i futurystycznie brzmiącymi przeciągnięciami klawiszowymi, chłodną przestrzenią o rozległym i smyczkowym brzmieniu, partią saksofonu układającą się w zapętloną i jazzową linię melodii z czasem wspartą partią skrzypiec, oraz chłodnymi i krótkimi przeciągnięciami klawiszowymi o wysokim brzmieniu harmonijki ustnej. Warstwę muzyczną uzupełniają cyklicznie występujące trzy uderzenia miękkiej partii werbla automatu perkusyjnego oraz miękkie terkoty partii werbla automatu perkusyjnego.
   Instrumentalna miniatura Tritone (Musica Diablo) opiera się na jednostajnym tempie uderzenia 2 / 2 zarówno w partii werbla, jak i beatu podkładu rytmicznego automatycznej sekcji perkusyjnej, nisko, retrospektywnie i szorstko brzmiącej partii syntezatorowej tworzącej rozmytą linię melodii, rozległej i nisko brzmiącej partii syntezatorowej wypełniającej tło, chłodnych, krótkich lub krótko przeciągniętych i wysoko brzmiących partiach organowych Vox Continental układających się w płytko zapętloną linię melodii, partiach skrzypiec tworzących folkowe, płytko zapętlone linie melodii, zapętlone linie melodii, dynamiczne i płytko zapętlone linie melodii, przeciągnięcia oraz twardo wibrujące przeciągnięcia, a także chłodnych, wysoko, archaicznie i matowo brzmiących zapętleniach klawiszowych. W końcowej fazie kompozycji pojawia się chłodna, krótka, zapętlona, wysoko i matowo brzmiąca wstawka klawiszowa, zaś nieco dalej następuje chłodna, krótka, zapętlona, wysoko, matowo i retrospektywnie brzmiąca wstawka klawiszowa.
   Utwór Loneliness zaznacza się ociężałym i jednostajnym tempem automatycznej sekcji perkusyjnej, krótkimi i funkowymi akordami sekcji gitary basowej układającymi się w zapętloną linię basu w podkładzie, nisko-tubalnie i retrospektywnie brzmiącą solówką klawiszową tworzącą rozmytą linię melodii bądź krótkie przeciągnięcia, oraz chłodnymi, krótkimi bądź krótko przeciągniętymi, wysoko, gładko i wokalicznie (damsko) brzmiącymi partiami klawiszowymi układającymi się w płytko zapętloną linię melodii. Tło wypełnia syntezatorowy echo-szum oraz dyskretna, chłodna, psychodeliczna, drżąca, wysoko i szorstko brzmiąca partia organowa. Steven Brown śpiewa barytonem, choć z post punkowym zabarwieniem, wokalista krótko wykonuje również krzykliwą, post punkową partię wokalną.
   Instrumentalna kompozycja James Whale posiada dość subtelną i oszczędną sekcję rytmiczną w postaci pojawiającego się cyklicznie i krótko automatu perkusyjnego utrzymującego spowolnione, standardowe i jednostajne tempo wsparte równomiernym, dzwonkowo brzmiącym groove'em, wypełniające tło miękkie, ale silne trzaski przypominające dźwięk trzasków z płyty gramofonowej, syntezatorowy dźwięk turkotania, następujący po sobie dźwięk dzwonu kościelnego niekiedy obniżający swój rejestr dźwiękowy, chłodną, wysoko i gładko brzmiącą przestrzeń organową okresowo obniżającą swój rejestr dźwiękowy, partię skrzypiec układającą się w rozmytą i zawodzącą linię melodii, oraz nisko i szorstko brzmiące przeciągnięcia syntezatorowe. W warstwie muzycznej słychać jest również jednorazowo pojawiające się subtelne, chłodne, krótkie, opadające do dołu, wysoko, gładko i retrospektywnie brzmiące przeciągnięcie klawiszowe, subtelne, chłodne, krótkie i wysoko brzmiące akordy klawiszowe tworzące jednorazowo występujące, krótko przeciągnięte i równomierne arpeggio, oraz subtelne, chłodne, krótkie, wysoko, archaicznie i matowo brzmiące przeciągnięcia klawiszowe.
   Wydana w 1980 roku na singlu piosenka What Use? osadzona jest na jednostajnym tempie automatycznej sekcji perkusyjnej, krótkich akordach sekcji gitary basowej układających się w zapętloną linię basu niekiedy wspartą pojedynczym i zapętlonym akordem sekcji gitary basowej w podkładzie, chłodnej, wysoko i lekko wymsukle brzmiącej partii klawiszowej tworzącej silnie rozmytą i lekko wirującą linię melodii, wstecznie odtworzonych, chłodnych, krótkich i wysoko brzmiących przeciągnięciach klawiszowych, wstecznie odtworzonych i wokalicznie (męsko) brzmiących przeciągnięciach klawiszowych, nisko brzmiącej partii syntezatorowej wypełniającej tło, cyklicznych, krótkich, nisko, archaicznie i chropowato brzmiących przeciągnięciach klawiszowych przypominających dźwięk akordu fortepianowego, tradycyjnie brzmiącej partii saksofonu układającej się w silnie rozmyte bądź płytko zapętlone linie melodii, rozległej, wysoko i orkiestrowo brzmiącej partii saksofonu tworzącej rozmytą i jazzową linię melodii, cyklicznych, chłodnych, wysoko, wokalicznie i chóralnie (damsko-męsko) brzmiących przeciągnięciach klawiszowych, chłodnych, rozległych, płytkich i wysoko brzmiących zapętleniach klawiszowych, oraz przeciągnięciach partii skrzypiec. Partia wokalna w wykonaniu Stevena Browna jest new wave'owa, barwa głosu i styl śpiewania wokalisty dość wyraźnie przypominają - także pod względem linii wokalnej - śpiew brytyjskiego piosenkarza new wave, Johna Foxxa, byłego wokalisty (w latach 1974-79) formacji new wave, Ultravox.
   Pozbawiona sekcji rytmicznej instrumentalna miniatura Volo Vivace oparta jest na krótkich akordach sekcji gitary basowej tworzących oddzielone, płytkie i dynamiczne basowe zapętlenia, okresowo także krótkie basowe zapętlenia w podkładzie, dynamicznie kołyszącym się, nisko, retrospektywnie i chropowato brzmiącym pulsie sekwencerowym, gładko brzmiącej partii skrzypiec elektrycznych układającej się w rozmyte linie melodii bądź zapętlenia, partii skrzypiec tworzącej folkowe i rozmyte linie melodii, krótkie zapętlenia bądź zapętlone linie melodii, oraz krótkich partiach skrzypiec układających się w folkową i płytko zapętloną linię melodii bądź krótkie i zapętlone linie melodii. W tle niekiedy słychać jest stłumione dźwięki stukotów. W końcowej fazie ścieżki następuje chłodne, rozległe, wysoko, retrospektywnie i matowo brzmiące przeciągnięcie klawiszowe.
   Utwór 7 Years zawiera oszczędną sekcję rytmiczną w postaci cyklicznych trzech uderzeń beatu podkładu rytmicznego i następującej po nim partii werbla automatycznej sekcji perkusyjnej utrzymującej krótkie i militarystyczne tempo uderzenia, krótkie syntezatorowe akordy basowe podążające za tempem uderzenia beatu podkładu rytmicznego bądź występujące pojedynczo w podkładzie, wysmukle brzmiącą partię skrzypiec tworzącą występującą okresowo przestrzeń, nisko brzmiącą partię syntezatorową wypełniającą tło, chłodną, rozległą, matowo i wysoko brzmiącą solówkę klawiszową układającą się w silnie rozmytą bądź rozmytą i zapętloną linię melodii pokrywającą się z linią wokalną, oraz partie skrzypiec tworzące przeciągnięcia, krótkie i płytko zapętlone linie melodii, rozmyte linie melodii, bądź dynamicznie zawirowaną linię melodii. Partia wokalna w wykonaniu Stevena Browna jest new wave'owa.
   Album zamyka blisko 12-minutowa kompozycja KM/Seeding the Clouds podzielona na dwie części - pierwszą instrumentalną i drugą piosenkową. W swojej pierwszej, instrumentalnej części ścieżka prezentuje krótkie, miękkie i masywne akordy sekcji gitary basowej tworzące płytko zapętloną linię basu w podkładzie, partię saksofonu - czasami przyjmującą efekt vibrato - układającą się w kojącą i jazzową linię melodii, przetworzone, chłodne, przeciągnięte, twardo wibrujące i bardzo wysoko bądź wysoko brzmiące wstawki partii skrzypiec elektrycznych, chłodne, krótkie, wysoko i matowo brzmiące wstawki klawiszowe (niekiedy występujące pięć razy po sobie), atonalnie brzmiące wstawki partii gitary akustycznej, szumiąco i matowo brzmiące wstawki syntezatorowe, wibrujące i szumiąco brzmiące wstawki syntezatorowe, chłodną i smyczkowo-przestrzennie brzmiącą partię klawiszową tworzącą zapętlenia, przeciągnięcia bądź rozmyte linie melodii, występujące jednorazowo subtelne i krótkie przeciągnięcie klawiszowe o wysokim brzmieniu tuby, subtelną, chłodną, rozległą, wysoko, gładko i archaicznie brzmiącą partię klawiszową układającą się w rozmyte linie melodii, chłodną partię klawiszową o rozległym i smyczkowym brzmieniu tworzącą przeciągnięcia bądź krótkie i rozmyte linie melodii, chłodne, krótkie, wibrujące, wysoko i retrospektywnie brzmiące wstawki klawiszowe, przeciągnięte, twardo wibrujące, wysoko-tubalnie i matowo brzmiące wstawki klawiszowe, chłodne, wibrujące, wysoko i matowo brzmiące wstawki klawiszowe, chłodne, krótko przeciągnięte, twardo wibrujące i wysoko brzmiące wstawki klawiszowe, krótkie, wysoko-tubalnie i chropowato brzmiące wstawki klawiszowe, oraz chłodną, wysoko, gładko i retrospektywnie brzmiącą solówkę klawiszową układającą się w rozmyte linie melodii bądź przeciągnięcia. Tło wypełnia szum i dźwięki otoczenia (w tym stukoty), nisko brzmiące dźwięki przejeżdżających samochodów, okazjonalnie słychać jest też głosy rozmawiających dzieci, czy dublujący się dźwięk klaksonu samochodowego. Brak jest sekcji rytmicznej, choć jej namiastkę stanową krótkie i dynamiczne groovy. Z czasem jednak następuje utrzymująca spowolnione i jednostajne tempo uderzenia miękka partia werbla automatu perkusyjnego przechodząca powoli w pełną automatyczną sekcję perkusyjną utrzymującą lekko spowolnione i jednostajne tempo, w podkładzie krótkie akordy sekcji gitary basowej tworzą luźną i zapętloną linię basu, partia saksofonu ustaje, zaś utwór przechodzi do swojej drugiej, piosenkowej części z występującą jeszcze w jego pierwszej połowie chłodną, wysoko, retrospektywnie i gładko brzmiącą solówką klawiszową układającą się w przeciągnięcia bądź zapętlone i chaotyczne linie melodii, dyskretną, chłodną, wysoko i szorstko brzmiącą partią syntezatorową z chłodnymi, wysoko i gładko brzmiącymi nakładkami syntezatorowymi o fletowym zabarwieniu dźwiękowym wypełniającą tło, dyskretnymi, chłodnymi, rozległymi, wysoko, retrospektywnie i chropowato brzmiącymi wstawkami klawiszowymi z metalicznie brzmiącym pogłosem, wysoko-tubalnie, retrospektywnie i chropowato brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, chłodnymi, krótkimi i bardzo wysoko brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, chłodnymi, krótkimi, twardymi, wysoko i retrospektywnie brzmiącymi partiami klawiszowymi tworzącymi zapętloną i chaotyczną linię melodii, chłodnymi partiami pianina elektrycznego układającymi się w jazzowo zabarwioną i płytko zapętloną linię melodii, twardo wibrującymi, tubalnie i archaicznie brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, atonalnie brzmiącymi wstawkami partii gitary akustycznej, chłodnymi, wysoko, retrospektywnie i chropowato brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, wibrującymi, wysoko-tubalnie i retrospektywnie brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, chłodnymi, twardo wibrującymi, wysoko, retrospektywnie i matowo brzmiącymi wstawkami klawiszowymi, chłodnymi partiami klawiszowymi o brzmieniu vibrafonu tworzącymi jazzowo zabarwioną i płytko zapętloną linię melodii, oraz chłodnymi, twardo wibrującymi, wysoko-tubalnie, retrospektywnie i matowo bądź wysoko i matowo brzmiącymi przeciągnięciami klawiszowymi. Partia wokalna w wykonaniu Stevena Browna jest new wave'owa, śpiewana (także pod względem barwy głosu) w stylu wokalisty kultowego amerykańskiego zespołu psychodelicznego The Doors, Jima Morrisona, z odrobiną cynizmu wyczuwalną w głosie; wokalista wykonuje nawet krótki i kpiący śmiech. Bliżej końcowej fazy numeru w tle słychać jest subtelny chlupot wody oraz poszum i dźwięki otoczenia (przede wszystkim delikatne stukoty), utrzymująca lekko spowolnione i jednostajne tempo automatyczna sekcja perkusyjna powoli wycisza się i ustaje podobnie jak krótkie akordy sekcji gitary basowej tworzące luźną i zapętloną linię basu w podkładzie. Układająca się w płytko zapętloną i jazzowo zabarwioną linię melodii chłodna partia pianina elektrycznego przechodząc do interlude kompozycji, zastąpiona zostaje przez partię fortepianową tworzącą tradycyjną, płytko zapętloną linię melodii z fortepianowym efektem echo-drgania, z czasem jednak ustaje zastąpiona przez twardy, industrialny, równomierny, dynamiczny, matowo i niemal atonalnie brzmiący basowy puls sekwencerowy przypominający dźwięk helikoptera w locie. W tle jeszcze przez chwilę pobrzmiewa partia pianina elektrycznego, słychać jest też dźwięki otoczenia w postaci delikatnych i gładkich szumów przesuwania bliżej nieustalonego przedmiotu.
   Wydawnictwo Half-Mute osiągnęło umiarkowany sukces komercyjny dochodząc do 10. miejsca zestawienia UK Independent Albums w Wlk. Brytanii. Do dziś album uważany jest za jeden z najbardziej odkrywczych debiutów studyjnych w historii muzyki oraz za jedno z najbardziej kultowych wydawnictw awangardowych, jakie przyniosła dekada lat 80. Album zwiastował ogromny potencjał charakteryzujący późniejszą twórczość Tuxedomoon.

Tracklista:

1. "Nazca" 3:07
2. "59 to 1" 3:58
3. "Fifth Column" 2:55
4. "Tritone (Musica Diablo)" 2:50
5. "Loneliness" 2:56
6. "James Whale" 2:42
7. "What Use?" 4:01
8. "Volo Vivace" 2:48
9. "7 Years" 3:08
10. "KM/Seeding the Clouds" 11:39

Personel:

Steven Brown – alto saxophone, soprano saxophone, keyboards, synthesizer, drum programming, lead vocals
Peter Dachert (as Peter Principle) – bass guitar, guitar, synthesizer, drum programming
Blaine L. Reininger – violin, guitar, bass guitar, keyboards, synthesizer, drum programming, spoken word (track 2)

Written by, © copyright January 2026 by Genesis GM.