Space of Music

Timewind - piąty album studyjny wywodzącego się z nurtu krautrocka niemieckiego kompozytora muzyki elektronicznej, Klausa Schulze. Materiał nagrywany był na bieżąco między marcem a czerwcem 1975 roku w berlińskim studiu Weltklang-Studio. Wydawnictwo stanowi punkt zwrotny w dotychczasowej karierze instrumentalisty, który rozszerzył swoje elektroniczne instrumentarium o syntezatory ARP 2600, ARP Odyssey, EMS Synthi-A i Elka String Synthesizer, a przede wszystkim po raz pierwszy wprowadził do swojej twórczości sekwencer - Synthanorma Sequencer. Muzycznie wpływ na twórczość Klausa Schulze wywarł niemiecki zespół rocka elektronicznego, Tangerine Dream (albumy Phaedra, 1974 i Rubycon, 1975), jednak wydawnictwo o charakterze koncept-albumu poświęcone zostało słynnemu XIX-wiecznemu niemieckiemu kompozytorowi muzyki poważnej, pionierowi romantyzmu w muzyce współczesnej, Ryszardowi Wagnerowi, którego twórczości Klaus Schulze był wielkim miłośnikiem. Wydawnictwo Timewind ukazało się w sierpniu 1975 roku nakładem niemieckiej niezależnej wytwórni, Brain (w RFN), oraz brytyjskiej wytwórni, Virgin Records (w Europie i USA). Autorem szaty graficznej albumu jest szwajcarski malarz-surrealista, Urs Amann.
   Pierwszą część wydawnictwa stanowi ponad 30-minutowy, pozbawiony sekcji rytmicznej utwór Bayreuth Return, pod względem kompozycyjnym będący nowym kierunkiem w twórczości Klausa Schulze, który po raz pierwszy na szeroką skalę wykorzystał syntezatory oraz sekwencer. Styl ten zostanie zaliczony do klasycznej Szkoły Berlińskiej. Tytuł ścieżki nawiązuje do północno bawarskiego miasta Bayreuth, gdzie w 1876 roku Ryszard Wagner zbudował operę na potrzeby swojego pierwszego przedstawienia, Der Ring des Nibelungen. Struktura muzyczna została zarejestrowana na żywo w jednym ujęciu na dwuścieżkowym sprzęcie. Warstwa muzyczna złożona jest z rozległych, wznoszących się i opadających szumów syntezatorowych, szorstkiego i atonalnie brzmiącego brzęku syntezatorowego, wibrującego, wznoszącego się i opadającego tweetu syntezatorowego, partii organowej wypełniającej tło, przyjmującej niekiedy fletowego brzmienia chłodnej, wysoko, retrospektywnie i gładko brzmiącej partii klawiszowej układającej się w rozmytą linię melodii, chłodnych, krótkich, miękkich i wysoko-tubalnie brzmiących partii klawiszowych tworzących dynamiczną i stale zapętloną linię melodii, subtelnych, krótkich i miękkich syntezatorowych akordów basowych układających się w płaską i zwartą linię basu, krótką, płytko zapętloną i urywaną linię basu bądź zwartą i płytko zapętloną linię basu w podkładzie, zapętlonych, łączących się i tubalnie brzmiących pulsów sekwencerowych, chłodnej, wysoko brzmiącej przestrzeni organowej z okresowo nachodzącą dodatkową chłodną przestrzenią o rozległym, smyczkowo-przestrzennym brzmieniu, przeciągniętych, matowo brzmiących efektów syntezatorowych zaszumień, chłodnej, wysoko i retrospektywnie brzmiącej solówki klawiszowej tworzącej rozmytą linię melodii, wysoko-tubalnie i retrospektywnie brzmiącej partii klawiszowej układającej się w rozmytą linię melodii, chłodnych, krótkich, miękkich, wysoko i retrospektywnie brzmiących partii klawiszowych tworzących zapętlone linie melodii, następujących po sobie krótkich i miękkich tweetów syntezatorowych, chłodnych, wysoko brzmiących, wznoszących się i opadających zawirowań syntezatorowych przyjmujących też wysokiego i wysmukłego rejestru dźwiękowego, chłodnych partii pianina elektrycznego o miękkim brzmieniu układających się w dynamiczną i zapętloną linię melodii, chłodnej partii klawiszowej o smyczkowym brzmieniu tworzącej rozmytą linię melodii, chłodnej, lekko matowo i retrospektywnie brzmiącej solówki klawiszowej układającej się w rozmytą linię melodii, chłodnych, krótkich, wysoko, gładko i retrospektywnie brzmiących partii klawiszowych tworzących zapętloną linię melodii, chłodnych, krótkich, wysoko i gładko brzmiących partii klawiszowych układających się w zapętloną linię melodii, oraz chłodnych partii pianina elektrycznego o bardziej pozytywkowym rejestrze dźwiękowym tworzących płytko zapętloną linię melodii. W środkowej fazie numeru w tle słychać jest następujący po trzy razy po sobie subtelny i stłumiony dźwięk uderzenia, zaś w jego końcowej fazie warstwa muzyczna dodatkowo poszerza się o dynamicznie kołyszący się, wysoko-tubalnie i gładko brzmiący puls sekwencerowy, chłodną i wysoko brzmiącą solówkę klawiszową układającą się w dynamicznie zapętloną linię melodii, oraz dynamicznie kołyszący się tubalnie i retrospektywnie brzmiący puls sekwencerowy. Całość dość nagle zamyka rozległy efekt syntezatorowego echo-szumu.
   Wypełniająca drugą część albumu blisko 29-minutowa, pozbawiona sekcji rytmicznej kompozycja Wahnfried 1883 jest powrotem Klausa Schulze do psychodelicznej twórczości z poprzednich wydawnictw. Tytuł nawiązuje do domu Ryszarda Wagnera w Bayreuth, gdzie w 1883 roku kompozytor został pochowany. Struktura muzyczna zarejestrowana została wielościeżkowo. Początkowa, pełna chaosu faza utworu składa się z poddanych efektowi zwielokrotnionego echa chłodnych, krótkich i wysoko brzmiących wstawek klawiszowych, poddanych efektowi zwielokrotnionego echa chłodnych, krótkich i skrzypcowo brzmiących wstawek klawiszowych, chłodnych, skrzypcowo brzmiących przeciągnięć klawiszowych, chłodnych, wysoko i matowo brzmiących przeciągnięć klawiszowych, chłodnych i wysoko brzmiących przeciągnięć klawiszowych, wibrującego tweetu syntezatorowego, atonalnie brzmiącego i dygoczącego efektu syntezatorowego, rozległego, wznoszącego się i opadającego szumu syntezatorowego z lekkim efektem wiatrowego poświstu, gładkiego szumu syntezatorowego, chłodnych, krótkich bądź wydłużonych, wysoko i matowo brzmiących przeciągnięć organowych, chłodnego i wysoko brzmiącego zawirowania syntezatorowego, oraz chłodnego i wirującego tweetu syntezatorowego. Z czasem pojawia się tubalnie i archaicznie brzmiąca partia syntezatorowa tworząca rozmytą linię melodii, struktura muzyczna stopniowo ulega uporządkowaniu przechodząc do swojej zasadniczej formy, następuje chłodna, rozległa i wysoko brzmiąca przestrzeń organowa, na którą nachodzi partia organowa tworząca dodatkową przestrzeń, w tle słychać jest chłodne i wysoko brzmiące wibracje syntezatorowe, nisko brzmiąca partia organowa wypełnia tło, pojawia się chłodna, wysoko, gładko i retrospektywnie brzmiąca solówka klawiszowa przyjmująca również chropowatego, wysoko-tubalnego i retrospektywnego rejestru dźwiękowego, układająca się w rozmyte linie melodii. Z początkowego chaosu pozostaje jedynie rozległy, wznoszący się i opadający szum syntezatorowy, następuje chłodna, smyczkowo brzmiąca partia klawiszowa tworząca silnie rozmyte linie melodii, z czasem pojawia miękko wibrujący tweet syntezatorowy, w warstwie muzycznej występują ponadto chłodne, wysoko brzmiące wibracje syntezatorowe, wysoko i futurystycznie brzmiące wibracje syntezatorowe, twardo wibrujące tweety syntezatorowe, następujące po sobie krótkie i miękkie tweety syntezatorowe, czy następujące po sobie chłodne, krótkie, zawinięte i bardzo wysoko brzmiące wstawki klawiszowe, dalej w warstwie muzycznej pojawiają się chłodne, wysoko, matowo i lekko wysmukle brzmiące przeciągnięcia klawiszowe. W drugiej części numeru struktura muzyczna poszerza się o nisko brzmiącą partię syntezatorową wypełniającą tło z czasem wypełnione również gęstym echo-szumem organowym oraz przeciągniętymi sykami syntezatorowymi, pojawia się wysoko brzmiąca partia klawiszowa o gitarowym zabarwieniu dźwiękowym układająca się w krótkie i lekko zawirowane linie melodii, występują poddane efektowi zwielokrotnionego echa chłodne, krótkie, miękkie i wysoko brzmiące wstawki klawiszowe, wysoko-tubalnie, matowo i archaicznie brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, chłodne, miękkie i wysoko brzmiące wibracje syntezatorowe, miękkie i atonalnie (szumiąco) brzmiące wibracje syntezatorowe, miękkie, wysoko, matowo i archaicznie brzmiące wibracje syntezatorowe, następujące po sobie subtelne, chłodne, krótkie, wysoko i wysmukle brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, następujące po sobie subtelne, krótkie i bardzo wysoko (gwiżdżąco) brzmiące wstawki klawiszowe, następujące po sobie dyskretne, chłodne, przytłumione, wysoko i gładko brzmiące wstawki klawiszowe, miękkie i twarde furkoty syntezatorowe, wreszcie pojawiają się subtelne, zimne, bardzo krótkie i dzwonkowo-futurystycznie brzmiące partie klawiszowe tworzące dynamicznie zapętloną linię melodii. W końcowej fazie kompozycji warstwa muzyczna minimalizuje się do gęstego organowego echo-szumu tła, rozległego, wznoszącego się i opadającego szumu syntezatorowego z czasem poddanego efektowi zwielokrotnionego echa, miękkich i twardych furkotów syntezatorowych, poddanych efektowi zwielokrotnionego echa chłodnych, krótkich i skrzypcowo brzmiących wstawek klawiszowych, poddanych efektowi zwielokrotnionego echa chłodnych, krótkich, miękkich i bardzo wysoko (gwiżdżąco) brzmiących wstawek klawiszowych, syntezatorowych syków, oraz miękko wibrujących tweetów syntezatorowych. W pewnej chwili pojawiają się chłodne, skrzypcowo brzmiące przeciągnięcia klawiszowe, które jednak ustają, z czasem dodatkowo występują poddane efektowi zwielokrotnionego echa chłodne, krótkie, masywne i wysoko brzmiące wstawki klawiszowe, poddane efektowi zwielokrotnionego echa pojedyncze i miękkie tweety syntezatorowe, poddane efektowi zwielokrotnionego echa chłodne, krótkie i wysoko brzmiące wstawki klawiszowe, chłodne, krótkie, opadające do dołu, wysoko, retrospektywnie i matowo brzmiące przeciągnięcie klawiszowe, poddane efektowi zwielokrotnionego echa chłodne, wysoko i matowo brzmiące wstawki klawiszowe, poddane efektowi zwielokrotnionego echa atonalnie brzmiące wstawki syntezatorowe, oraz finalne następujące po sobie chłodne, krótkie, wysoko, archaicznie i matowo brzmiące wstawki klawiszowe na tle syntezatorowego szumu. Warto też wspomnieć w nawiązaniu do tytułu ścieżki, iż Klaus Schulze nagrał kilka wydawnictw studyjnych pod szyldem własnego alter ego - Richard Wahnfried, co było oczywistym odwołaniem się do twórczości Ryszarda Wagnera.
   Album Timewind co prawda nie zdobył list przebojów, ale był przełomowym wydawnictwem w twórczości Klausa Schulze, który stał się rozpoznawalnym kompozytorem. Dzięki pieniądzom zarobionym z tytułu sprzedaży albumu Timewind muzyk mógł zakupić duży syntezator Moog, wynająć profesjonalne studio nagraniowe we Frankfurcie nad Menem, oraz na dobre porzucić pracę w urzędzie pocztowym i zająć się wyłącznie twórczością muzyczną. Wydawnictwo Timewind zostało zauważone w USA i zaliczone do jednych z pierwszych albumów z kręgu Szkoły Berlińskiej. Wydawnictwo zaliczane jest ponadto jako jeden z najważniejszych i najbardziej klasycznych rockowych albumów w historii muzyki elektronicznej.

Tracklista:

1. „Bayreuth Return” 30:32
2. „Wahnfried 1883” 28:38

Personel:

Klaus Schulze – ARP 2600, ARP Odyssey, EMS Synthi A, Elka String Synthesizer, Farfisa Professional Duo Organ and Piano, Synthanorma Sequencer

Written by, © copyright December 2025 by Genesis GM.